Sigana mar Vallalar: Sigana mar ng’at mane oloyo tho.
Sigana mar Vallalar: Sigana mar ng’at mane oloyo tho.
Ang’o momiyo onego wasome weche ma ne okor? Historia mar adier mar ng’at ma ne oloyo tho. Ja sayans mar adier ma ne ofwenyo yo ma dhano nyalo dakgo ma ok otho. Ng’at ma nofwenyo sayans ma loko ringruok mar dhano obed ringruok ma ok tho. Ng’at ma noloko ringruok mar dhano obedo ringruok mar rieko. Ng’at ma ne onyisowa yo ma ne wanyalo dakgo ma ok watho. Ng’at ma ne oyudo adier mar Nyasaye ma ne odongo kendo nonyisowa ni en ang’o ma en kit Nyasaye ma ok tho kendo ni en kanye. Ng’at ma ne golo yie duto ma ok adier kendo penjo gik moko duto gi rieko marwa kendo noyudo rieko mar adier.
Nying ja sayans mar adier: Ramalingam Nying ma jogo mane ohero luonge go: Vallalar. Higa nyuol: 1823 Higa mar loko dendo obed dend ler: 1874 Kama nyuol: India, Chidambaram, Marudur. Gima osechopo: Ng’at ma nofwenyo ni dhano bende nyalo chopo e chal mar Nyasaye kendo ok otho, kendo ochopo e chalno. E piny India, e boma mar Tamil Nadu, e boma miluongo ni Marudhur, mantie kilomita piero ariyo nyandwat mar boma maduong' mar Chidambaram, Ramalingam miluongo ga Vallalar ne onyuol jumapil tarik 5 dwe mar apar higa mar 1823, saa auchiel gi ang'wen gi ang'ich otieno.
Nying wuon Valalar ne en Ramaya, to nying min ne en Chinamai. Baba Ramaiah ne en jatend kwan mar Marudhur kendo ne en japuonj mane puonjo nyithindo. Miyo Chinnammai ema rito ot kendo ne opidho nyithinde. Ramaia, wuon Vallalar, notho e dwe mar auchiel bang’ nyuolne. Miyo Chinnammai, ka paro somo kod kinde mabiro mar nyithinde, nodhi boma mar Chennai e piny India. Nyawad Vallalar maduong' ma iluongo ni Sabapathy nosomo e bwo Japuonj Sabapathy ma ja Kanchipuram. Ne odoko jalony ahinya e loso weche ma ng’ato nyalo ng’eyo. Ne otiyo gi pesa ma ne oyudo kuom dhi e chokruoge mondo orit joode. Sabapathi owuon ne oso owade matin Ramalingam. Bang'e, noore mondo osom e bwo japuonj mane osomo godo, Profesa Sabapathi mawuok e Kanchipuram.
Ramalingam mane odok Chennai kinde mang'eny ne olumo hekalu mar Kandasamy. Ne omor mar lamo Ruoth Murugan e Kandakottam. Ne oloso kendo owero wende ma wuoyo kuom Ruoth ka pod en rawera. Ramalingam, mane oknedhi sikul kata dak pacho, ne owang' gi owadgi maduong' Sabapathi. To Ramalingam ne okwinj owad mare maduong'. Kuom mano, Sabapathi nomiyo chiege Papathi Ammal chik matek mondo owe chiwo chiemo ne Ramalingam. Ramalingam, ka oyie gi kwayo mar owadgi maduong' mahero ahinya, nosingore ni obiro dong' e pacho kendo somo. Ramalingam nodak e od mamalo mar ot. Ka ok oting’o kinde mag chiemo, ne odong’ e otno e kinde mamoko kendo ne otimo kinda mar lamo Nyasaye. Odiechieng’ moro, e kiyo ma ne ni e wi ohinga, ne omor ahinya kendo ne owero wende, ka oyie ni Nyasaye ne onenore.
Owete maduong’, Sabapathi, ma ne ohero chiwo somo ewi weche mag miriambo, ne ok nyal chopo somo ma ne oyie mondo odhi nikech tuo. Omiyo, nokwayo owadgi matin Ramalingam mondo odhi kama ne itimone thumno kendo ower wende moko mondo ochul ne bedo mane ok onyal biro. Kaluwore gi wachno, Ramalingam nodhi kuno. E chieng'no, oganda mang'eny ne ochokore mar winjo lendo mar Sabapathi. Ramalingam ne owero wende moko kaka owadgi maduong' nonyise. Bang’ wachni, ji ma ne ochokore kuno ne osiko kuom kinde malach ni onego otimnegi puonj mar roho. Omiyo Ramalingam bende ne oyie. Leksonno ne otimore otieno matin ahinya. Ng’ato ka ng’ato ne obedo gi bwok kendo ne omor ahinya. Mae ne en somo mare mokwongo. Ne en gi higni 9 e kindeno.
Ramalingam ne ochako lamo ka en jahigni apar gi ariyo e boma mar Thiruvottriyur. Ne ohero wuotho nyaka Thiruvottriyur pile ka pile kowuok e kar pi mar pi abiriyo kama nodakie. Bang' ywak mar ji mang'eny, Ramalingam noyie kendo ka en jahigni piero ariyo gi abich. Nokendo nyar nyamin mare ma iluongo ni Unnamulai, manyinge Thanakodi. Dichuo gi chiege duto ne ok odonjore e ngima mar joot kendo ne gidonjon’go e paro mar Nyasaye. Kaluwore gi yie mar chiege Thanakodi, ngima mar keny orumo e odiechieng' achiel. Ka chiege oyie, Vallalar dhi nyime gi temo mondo oyud ngima ma ok tho. Ramalingam ne dwaro ng'eyo Nyasaye mar adier kokalo kuom ng'eyo. Kuom mano, e higa mar 1858, nowuok Chennai kendo nodhi e lamo mathoth kendo ochopo e boma moro miluongo ni Chidambaram. Kane oneno Vallalar e boma mar Chidambaram, jatend boma moro miluongo ni Karunguzhi, manyinge ni Thiruvengadam, nokwaye mondo obi odak e boma mare kod ode. Kaluwore ni ne otwe kod hera mare, Vallalar nodak e kar dak mar Thiruvengadam kuom higni abiriyo.
Nyasaye madier ni e obwongo ma ni e wiwa, kaka atom matin. Ler mar Nyasayeno rom gi ler mar chieng’ bilionde achiel. Omiyo, mondo ji ma kawaida ong’e Nyasaye ma en ler ma ni e iye, Vallalar noketo taya oko kendo ne omiye duong’ e kit ler. Ne ochako gero hekalu mar ler machiegni gi Sathya Dharmachalai e higa mar 1871. Ne omiye nying mar hekaluno, ma ne otieko bang’ dweche madirom auchiel, ni ‘Kanisa mar Rieko’. Ne ogero hekalu e taon moro miluongo ni Vadalur ne Nyasaye ma odak e kido mar ler kaka rieko maduong’ ma ni e obwongo wa. Nyasaye madier en ng’eyo ma ni e wiwa, kendo ne joma ok nyal winjo tiend wachno, ne ogero hekalu e piny, ne owango taya e hekaluno, kendo nonyisogi ni gipar ni tayano en Nyasaye kendo gilam. Ka waketo paro magwa e yo ma kamano, wabiro yudo Nyasaye ma en rieko ma ni e wiwa.
E odiechieng' mar Tich Ariyo okinyi saa aboro, ne oting'o bendera e nyim ot miluongo ni Siddhi Valakam e boma mar Mettukuppam kendo ne omiyo oganda mane ochokore lendo mabor. Lendono iluongo ni ‘puonj maduong’ ahinya’. Lendoni tayo dhano mondo obed gi mor kinde duto. Odwoko penjo mang’eny ma wuok e lwete. Lendono wuoyo kuom ketho yie marwa ma ok adier. Owacho ni yo madier en ng’eyo kendo ng’eyo adier mar piny kaka en. Ok mana mano kende. Vallalar owuon osepenjo penjo mang’eny ma pok waparo kendo odwokogi. Penjogo gin kaka luwogi:.
Nyasaye en ang’o? Nyasaye ni kanye? Be Nyasaye en achiel kata gin mathoth? Ang’o momiyo onego walam Nyasaye? Ang’o ma biro timore ka ok walamo Nyasaye? Be nitie gimoro ma iluongo ni polo? Ere kaka onego walam Nyasaye? Be Nyasaye en achiel kata gin mathoth? Bende Nyasaye nigi lwete kod tiende? Be wanyalo timo gimoro ne Nyasaye? Ang’o ma yo mayot moloyo mar yudo Nyasaye? Nyasaye ni kanye e piny? En kido mane ma en kido ma ok tho? Ere kaka wanyalo loko rieko marwa obed rieko mar adier? Ere kaka inyalo penjo penjo kendo yudo dwoko mag penjogo? Ang’o ma oumo adiera kuomwa? Be wanyalo yudo gimoro kuom Nyasaye ka ok watiyo? Be dini nigi kony e ng’eyo Nyasaye mar adier?
Gima ne otimore bang’ ka oseting’o bendera ne en, e dwe mar Karthigai, e odiechieng’ mar nyasi mar ng’iyo ler, ne okawo taya mar deepa ma ne wang’o kinde duto e odgi kendo nokete e nyim . ot maduong’. E odiechieng’ mar 19 dwe mar Thai e higa mar 1874, ma en dwe mar achiel, e odiechieng’ mar sulwe mar Poosam ma iwuoyoe e weche mag somo mar piny India, Vallalar nene ogwedho ji duto. Vallalar ne odonjo e ot maduong’no saa auchiel otieno. Kaka ne odwaro, jopuonjrene madongo, Kalpattu Aiya kod Thozhuvur Velayudham, ne oloro dhoot mar ot ma ne olor kowuok oko.
Chakre odiechieng’no, Vallalar ok oneno kaka kido ne wang’wa mar ringruok, to osebedo ler mar Nyasaye mar loso rieko. Kaka wang’wa ma nenore ok nigi teko mar neno ringruok mar rieko, ok ginyal neno Ruoth marwa, ma nitie kinde duto kendo kuonde duto. Kaka ringruok mar rieko okalo bor mar yamo ma wang’ dhano neno, wang’wa ok nyal neno. Vallalar, kaka nong’eyo, mokwongo noloko ringre dhano obed ringruok maler, bang’e oloko ringruok mar dwol miluongo ni Om, kae to oloko ringruok mar rieko ma nyaka chieng’, kendo kinde duto en gi wan kendo omiyowa ng’uono mare.
Gik moko duto kuom Vallalar kod buge mage e dho Luo
Gik moko duto ma ngima gin kaka gik moko duto.Ang'o ma en gombo mar nyuol mar dhanoMa gin gik ma nyalo yudore kuom ng’et ng’wono mar Nyasaye. Mago nyalo yudore kokalo kuom ng’wono mar Nyasaye malong’o chuth . Ang’o ma ber ma yudore kuom yudo mor mar pinyAng'o ma ber mag mor mar poloGima iluongo ni mor mar piny ma ni e poloKa ng’ato yudo mor, paro mare bedo gi mor. Ka oyudo kuyo, paro mare bedo ma ok ling’. Koro, duoko mar penjono en ang’o Be pachwa yudo mor kod kuyoBe wanyalo miyo le ma chamo ring’o ring’o nikech ng’uonoBe wanyalo weyo joma nigi kech kendo chako chiwo chiemo mana ne jo ot magwa wawegiBe wan gi thuolo mar geng’o masira matimore kuomwaBende wanyalo yie gi kech ma ok wacham chiemoEre kaka ang’eyo ni ng’uono e yo kende ma inyalo yudogo ng’uono mar Nyasaye .En karang’o ma ng’uono biro wuok kuom gik ma ngima ne gik mamoko ma ngimaKido mar ng’uono miyo ng’ato bedo gi tim makare mag piny. Ka onge ng’uono, owinjore ng’ato ong’e ni timbe mabeyo mag piny ok bi bedoe. Ere kakaKido mar ng'uono en gino ma itiyogo kendo en ranyisi matin mar ng'uono mar NyasayeOwinjore wang’e gadier ni joma nigi ng’uono gin nyiseche.Ang’o momiyo thoth gik ma ngima ma Nyasaye nochueyo yudo pek mang’eny nikech kech, nek, tuoche, kod mamoko.Ang’o ma en tiende mar puonj mar ng’uono Ang’o ma en grammar mar puonj mar ng’uonoDhano nigi ringre mopogore opogore e kinde mag lekAng'o momiyo owete ma gin twin nigi kido kod timbe mopogore opogorepuonj mar bedo gi ng'uonoBende malaike chamo chiemo kendo bende gin gi kechKapo ni chuny yudo gik mabeyo kod ma okbeyo kata kapo ni fuoni mag del kod paro yudo mor kod masira Kapo ni chuny ok yudo gimoro, ang’o ma nyalo konyo ng’ato .Be wanyalo miyo le ma chamo ring’o ring’o nikech ng’uonoBe chamo yien en gima dhi ataro gi ng'uonoTo teko ma wuok kuom ng’uono ma kelo ng’uono mar chuny biro wuok kanyeKaka inyalo winjo tiend bedo ni nitie nyuol moteloEre kaka wanyalo yudo mor mokalo kiewo e keny kod nyasi mamoko .Ang’o ma en huma mar ng’at ma oseyudo mor mar poloChiw chiemo ne jomuofu, joma itgi otho, joma ling’ kod joma ng’ol.Ah, sani otieko mudho, wadhi kanye mondo wayudi chiemoBe wan kod thuolo mar yiero ringrewaAng’o ma en ber mar mor maduong’ie moloyoBe owinjore wami le magwa, osiepewa kod jotichwa chiemoAng'o momiyo kinde ka kinde waketo ler kuom chiwo chiemo ne joma nigi kechAng’o ma duong’ mar ng’at ma osechopo e mor mar pinyni .Ang’o ma en duong’ mar ng’at ma osechopo e mor maduong’ie moloyo - Rieko-ng’ut en gima opogore.Ka wadwaro ng 'eyo kaka wanyalo yudo ng 'uono mar Nyasaye, ma en ng 'uono ma dongo dongo:-Ere kaka ng’uono mar Nyasaye fwenyre kowuok e chuny ka chuny bedo gi ng’uono ne gik moko duto ma ngima kendo kendo .Ang’o ma en tim makare mar ng’wono mar Nyasaye, ma en ranyisi mar pinyAng’o ma nyasaye ma iluongo ni Veda wacho kuom chiwo chiemo ne jodhier Be dhano nyalo dak kendgi ka onge kony mar jomokoEre kaka wanyalo yudo ng’uono mar Nyasaye, ma en ranyisi mar Nyasaye .Ere kaka ng’uono mar Nyasaye wuok e chuny, ka chuny ng’ich kendo kendo .Nyaka wang’e ni ng’uono, ma en ranyisi mar Nyasaye ma dhano, nyisore kuonde duto kendo e kinde duto kaka luwogi.Gima kelo mor mabiro kuom chamo ring’o en mor ma kamanoere kaka konyo gik mochue okawe kaka lamo nyasaye?Ngima mar ot ber moloyo bedo jo-monaster.Ere kaka ng’at ma jadhier nyalo chiwo chiemo ne ng’at ma kech .Chik ma polo nitie nikech ng’uono ma ji nigo ne gik ma ngima. Ka onge ng’uono, puonj mar polo ok bi bedoe. Ere kakaKaka ring’o en chiemo marach Be mor ma wuok kuom chamo ring’o ber kata marach .Ang'o ma en mor maduong'ie moloyoKaka inyalo bedo kido mar nyasaye . En nyasaye mane ma romre gi dhano, ma ne omiyo joma ne nigi kech chiemo kendo miyogi mor maduong’Kaka inyalo bedo ng’at mariekKaka inyalo chango tuoche ma ok nyal thiedhoKaka inyalo yudo nyithindo ma nigi ng’eyo maberKaka inyalo dak kuom kinde malachKa idwaro ng’eyo kaka inyalo yudo ng’wonono .Kaka inyalo yudo ng’uono mar NyasayeKaka inyalo lamo Nyasaye ka itiyo gi ng’uono ma nitie kuom dhano dutonyiso ng’uono ne gik ma ngima bende iluongo ni lamo Nyasaye.En karang’o ma sidha, joma riek, kod joma ng’iyo piny bedo gi kuyoBe kech biro loyo ruoth ma ok nyal loyeBe kechgi biro miyo gius nyithindgi ma gihero ahinyaKech en gima rach moloyo masira duto. NadeBe bedo gi kech en gima chalre ne ji dutoEre kaka wanyalo neno wang’ nyithindwa ma nigi kech ma oolEn ting' marwa mar pong'o pi e wi yien ma ni e bungu kod kuonde mabor .Ere kaka timbe mag richo ma ne otim e nyuol mokalo biro e nyuol ma sani .Be miyo chiemo ng’uonoWakony joma oyudo masira kaluwore gi chik Nyasaye .Be kech en gino ma itiyogo mar yudo chal mar nyasayeBende wanyalo ng'ado yien madongo Bende wanyalo chamo yien madongoBe gin gik ma owuok kuom yien ma ok ler kaka yier kod lakEre kaka wang’eyo ni ne nitie nyuol moteloBe nitie mach ma ok tho kod poloBe kodhi ngima kata othoAng’o ma en duong’ mar ng’at ma osechopo e mor maduong’ie moloyo - Ng’eyo-ng’ato ok nyal geng’ gi gimoro amora.Ang’o ma en duong’ mar ng’at ma osechopo e mor maduong’ie moloyo - Ng’eyo-ng’ato onge gi kido moro amora.Ang’o ma en duong’ mar ng’at ma osechopo e mor maduong’ie moloyo - Ng’eyo-ng’ato ok tho, omiyo ok nyal bedo gi teko kuom gik abich madongo.Kata joma nigi gombo mag ringruok bende bedo gi parruok kuom kechgi kendo gigeno chiemo.Dak nyaka chieng' kuom chiwo chiemoOmiyo, we mondo kik wawinj obadho mar NyasayeWanyalo nego le ma nigi luoro Ang’o momiyo ne owachi mokwongo ni, ng’uono onego obed maromre ne gik moko duto ma ngimaAng’o ma en gima duong’ ahinya ma onego itim e nyasi mar keny kata e nyasi mamoko mag mor .Kaka pile, chiemo osemi le kod winy kaluwore gi karma margi. Kata kamano, dhano nyaka ti mondo giyud chiemo. Ang'o ma omiyoAng’o ma en gino maduong’ie moloyo mar bedo gi ng’uono . To roho kod Nyasaye odak kanye e chunywaNyasaye oseketo chik e Vedas (ndiko) kaka luwogi.Kaka inyalo yudo gik adek ma kelo mor kod ber ma yudore e ngimani .dwoko mar ng’at ma wacho ni weche maluwogi masira mabiro ne gik ma ngima nikech riyo kaachiel, luoro, kod mamoko, kod gik ma timore e del mag paro, wang’, kod mamoko, ok gin gik ma ng’ato yudo e chuny, omiyo onge ber makende ma yudore kuom bedo gi ng’uono ne gik ma ngimaRit hekalu mag adier mondo kik gikethore, kendo bed gi ng’uono.Ang 'o ma omiyo onyuol dhano?Oting’o mach mar kech mar ng’at mariek.Ang’o momiyo dhano kod gik mamoko ma ngima yudo pek nikech gik ma nyalo kelo hinyruokang 'o momiyo dhano moko ok bed gi ng 'uono ka gik mamoko yudo masira ?Nikech onge ng’uono kod puonj, nyuol maricho medore kendo timbe maricho nitie kuonde duto. Ere kakaKaka wanyalo yudo teko kuom masira duto matimore e ngima marwaEn karang’o ma jotelo mag dini ok luwo chike mag ogandagi kod dinigi .Gol oko kuyo mar ng’at ma nigi kech kendo imigi nindo.golo kwiri kokalo kuom chiemo kendo chiere kuom bedo ma onge ng’eyo.Ang’o ma duoko mar chiwo chiemo ne ng’at modhier ma onge ng’at ma konyeere kaka ratiro mar nyiso ng’uono ne gik ma ngima wuok?Ang’o ma en ratiro mar chuny mondo oling’ gi ng’uono .Ang'o ma en ratiro mar bedo gi ng'uono ne gik ma ngimaAng'o ma dwoko ne ji ma wacho ni, "Masira mag dhano gin gik ma ng'ato yudo mana kuom gige tich kod fuoni mag del kaka paro, wang', kod mamoko, ok en gik ma ng'ato yudo kuom chunyo, omiyo konyo dhano ok en ng'uono". Owinjore omiye mos gi nyiseche kod ji dutoResruok kuom ng’ado ng’wech mager.Resruok kuom jaketho miluongo ni kech.Kaka inyalo reso taya kuom yamo ma nigi kwiri miluongo ni kechNyaka ores ngima mag ji kuom kech kod nek.Res ng’at ma nigi luor ma yudo masira, ma ng’ur mar kwayo chiemo, mana kaka ng’at ma onge ng’eyo.Res winyo ma osepodho e kichNeg ng’at ma nigi kech, kendo ires jodhier ma nigi kech.Save gedo mag riekni mag piny e ringruok ma nigi kechBe owinjore wachiw chiemo ne gik ma ni e nam kod piny?Be owinjore wachiw chiemo ne le magwa kaka dhiang', rombe, kod mamoko?Be owinjore wati kendo wachamAng’o momiyo ji moko wacho ni onge nyuol motelo kendo onge nyuol maluwo .Joma ngima yudo ringre manyien kod mwandu kokalo kuom tekogi.Ang’o ma en duong’ mar ng’at ma osechopo e mor maduong’ie moloyo - Karma, Yoga, Gnana kod teko ma malo mag ng’eyo-ng’ato.Ere kaka wanyalo yudo ngima mar mor maduong’ie moloyoKa ng’uono mar Ruoth osefwenyore, kaka mor mar Nyasaye biro yudore kendo bedo malong’oChopo giko mar nyuol mar dhano ma malo loyo duto.Kido mar ng'uono en yo kende mar yudo ng'uono mar NyasayeKido ariyo mag ng’uonoSigana mar Vallalar: Sigana mar ng’at mane oloyo tho.Be owinjore wawier pi e wi yien ma wapidho?Joma nigi mwandu onego okony joma nigi masira. Ang'o ma omiyoAng’o ma gin yore adek mag ngima . Ang’o ma nitie kit ngima mar mor mar chuny .Ang’o ma gin kido mag ng’uono Nitie kido ariyo mag ng’uono.Tuwo en ang'ong’uono en ang’o?Ang'o ma en luoroAng'o ma en gomboLuoro en ang'oKech en ang'oNek en ang'oAng'o en chandruokRicho en ang’oAng'o ma en mor maduong'ie moloyoAng'o ma en chik mar NyasayeAng'o ma teko mar ng'uono enAng’o momiyo ng’ato bedo gi ng’uonoAng’o ma en tim makareAng’o ma en ng’uono mar pinyAng’o ma en mor mar pinyEn karang’o ma ng’at ma nigi luor weyo luor mareEn karang’o ma ngima achiel biro bedo gi ng’uono ne machielo Ka chuny achiel melt (bedo gi ng’uono) ne gik mamoko ma ngimaEn karang’o ma joma nigi nyadhi weyo nyadhigiEn karang'o ma ego wuok kuom jogo ma nigi kido mar ng'iyoreEre kaka chuny donjo e ringruok En karang’o ma chuny donjo e ich . Ang’o ma biro timore ka kech omako dhanoEn karang'o ma jalweny ma nigi huma biro bedo gi luoroBende joma riek, ma oseweyo gik moko chuth, biro bedo gi parruok .Ka teknisian mariek oweyo ng’eyogi kendo gibedo gi paro ma ok kare .En mor mane ma en gima duong’ie moloyo Ang’o ma en chal ma malo moloyo mar mor maduong’ng’ano ma iluongo ni ng’at maler?Ng’ano ma yudo mor maduong’ie moloyoKaka ng’ato nyalo ng’eyo Nyasaye, kuom ng’eyo, kendo kaka ng’ato nyalo bedo Nyasaye owuon Ang’o ma en chuny ma ogony .Ang’o momiyo ji moko ok nyis ng’uono kendo bedo gi chuny matek, ka gineno masira mag dhano mamoko ma ngima Ang’o momiyo ok gin gi ratiro mar oweteAng'o momiyo wadwaro ringruokAng’o ma en ber mar tieko kech kod nek, e wi ng’uono maduong’ie moloyoJomoko nigi paro matek kendo ok gin gi ng’uono sama gineno masira mag dhano mamoko. Ang’o momiyo jogo ok nigi ratiro mar bedo gi roho .Ang'o momiyo gik mangima mang'eny ma Nyasaye nochueyo yudo pek mag kech, riyo kaachiel, luoro kod mamoko.Bende dhano duto biro nyuol kendo kaka dhano . Bende dhano kende ema nyaka chiw chiemoBende tiger biro chamo lum . Be ring’o en chiemo ma oket ne tigerKuong’o pi wang’ jodhier iluongo ni ng’uono.
Inyalo neno websait marwa e dhok maluwogi.
abkhaz -
acehnese -
acholi -
afar -
afrikaans -
albanian -
alur -
amharic -
arabic -
armenian -
assamese -
avar -
awadhi -
aymara -
azerbaijani -
balinese -
baluchi -
bambara -
baoulé -
bashkir -
basque -
batak-karo -
batak-simalungun -
batak-toba -
belarusian -
bemba -
bengali -
betawi -
bhojpuri -
bikol -
bosnian -
breton -
bulgarian -
burmese -
buryat -
catalan -
cebuano -
chamorro -
chechen -
chichewa -
chinese -
chinese-simplified -
chuukese -
chuvash -
corsican -
crimean-tatar-cyrillic -
crimean-tatar-latin -
croatian -
czech -
danish -
dari -
dinka -
divehi -
dogri -
dombe -
dutch -
dyula -
dzongkha -
english -
esperanto -
estonian -
ewe -
faroese -
fijian -
filipino -
finnish -
fon -
french -
french-canada -
frisian -
friulian -
fulani -
ga -
galician -
georgian -
german -
greek -
guarani -
gujarati -
gurmukhi -
haitian-creole -
hakha-chin -
hausa -
hawaiian -
hebrew -
hiligaynon -
hindi -
hmong -
huasteca -
hungarian -
hunsrik -
iban -
icelandic -
igbo -
indonesian -
inuktut-latin -
inuktut-syllabics -
irish -
italian -
jamaican-patois -
japanese -
javanese -
jingpo -
kalaallisut -
kannada -
kanuri -
kapampangan -
kazakh -
khasi -
khmer -
kiga -
kikongo -
kinyarwanda -
kituba -
kokborok -
komi -
konkani -
korean -
krio -
kurdish-kurmanji -
kurdish-sorani -
kyrgyz -
lao -
latgalian -
latin -
latvian -
ligurian -
limburgish -
lingala -
lithuanian -
llocano -
lombard -
luganda -
luo -
luxembourgish -
macedonian -
madurese -
maithili -
makassar -
malagasy -
malay -
malay-jawi -
malayalam -
maltese -
mam -
manx -
maori -
marathi -
marshallese -
marwadi -
mauritian-creole -
meadow-mari -
meiteilon-manipuri -
minang -
mizo -
mongolian -
ndau -
ndebele -
nepalbhasa -
nepali -
nko -
norwegian -
nuer -
occitan -
oriya -
oromo -
ossetian -
pangasinan -
papiamento -
pashto -
persian -
polish -
portuguese-brazil -
portuguese-portugal -
punjabi-shahmukhi -
qeqchi -
quechua -
romani -
romanian -
rundi -
russian -
sami-north -
samoan -
sango -
sanskrit -
santali -
santali-latin -
scots-gaelic -
sepedi -
serbian -
sesotho -
seychellois-creole -
shan -
shona -
sicilian -
silesian -
sindhi -
sinhala -
slovak -
slovenian -
somali -
spanish -
sundanese -
susu -
swahili -
swati -
swedish -
tahitian -
tajik -
tamazight -
tamil -
tatar -
telugu -
tetum -
thai -
tibetan -
tifinagh -
tigrinya -
tiv -
tok-pisin -
tongan -
tshiluba -
tsonga -
tswana -
tulu -
tumbuka -
turkish -
turkmen -
tuvan -
twi -
udmurt -
ukrainian -
urdu -
uyghur -
uzbek -
venda -
venetian -
vietnamese -
waray -
welsh -
wolof -
xhosa -
yakut -
yiddish -
yoruba -
yucatec-maya -
zapotec -
zulu -